Ook in 2026 is de laatste zondag van de maand gereserveerd voor een lezing door een ooggetuige: iemand die vertelt over de eigen ervaringen in de Tweede Wereldoorlog. Aanvang is om 13.30 uur, toegang is gratis met een ticket voor het Herinneringscentrum.
- Zondag 22 februari: Fred Mouw (1938)
Fred Mouw is geboren op 14 maart 1938 in Arnhem, waar zijn vader directeur is van een grote schoenenfirma. Hij groeit op in een bijzonder gezin: vader is orthodox Joods, moeder streng protestants. Fred zelf krijgt geen geloofsrichting mee. Wanneer hij twee jaar is, breekt de Tweede Wereldoorlog uit.
Het is het begin van een moeilijke periode, vooral voor zijn vader. Waar Fred en zijn moeder worden vrijgesteld van de anti-Joodse maatregelen, krijgt zijn vader er voortdurend mee te maken. In 1944 starten de geallieerden Operatie Market Garden; de veldslag in en om Arnhem. Fred en zijn ouders moeten evacueren (net als alle Arnhemmers) en duiken onder. Het verzet brengt het gezin onder in een villa in Apeldoorn tezamen met nog twee Joodse gezinnen. Omstreeks 1 december 1944 worden ze verraden.
Vader wordt naar Westerbork overgebracht. Moeder en Fred worden vrijgelaten. Moeder is echter radeloos en is naar de SD gestapt met de vraag of ze naar haar man toe mocht. Zo komt Fred samen met zijn moeder omstreeks 1944 in kamp Westerbork terecht. ‘Ondanks de angst voor dé trein, heb ik heb het kampleven in Westerbork eigenlijk niet als vervelend ervaren. Ik ben er naar school geweest, heb er krijgertje gespeeld tussen de barakken, verstoppertje. We hebben getold. Alles wat een kleine jongen normaal gesproken doet, heb ik er gedaan.’
Na de bevrijding blijft het gezin Mouw nog een tijd in kamp Westerbork wonen. Er heerst grote verwarring wanneer NSB’ers en collaborateurs als nieuwe gevangenen het kamp worden binnengebracht. ‘Op 24 april, precies op de verjaardag van mijn vader, kwamen de eerste mensen het kamp binnen. Aan de andere kant van het prikkeldraad. Plots realiseerden wij ons, een enorme opwinding, wat voor mensen dat waren: NSB’ers!’ In juni 1944 verhuist het gezin Mouw naar Amsterdam.
Fred Mouw bouwt een carrière op als accountant, fiscaal jurist en ‘advocaat’ in fiscale zaken bij (Moret) Ernst & Young. Hij heeft gewerkt als docent aan Universiteit Nijmegen, en als bestuurder voor verschillende organisaties waaronder voetbalclub NEC, Stadschouwburg en Concertgebouw alsmede het Radboudziekenhuis. Daarnaast vervulde hij bestuurlijke functies voor Comité 4 en 5 mei, Stichting Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945, en voor de Raad van Toezicht van Herinneringscentrum Kamp Westerbork.
