Ga direct naar hoofdinhoud

Themajaar 2026: Schattenberg

Logo van het Themajaar Schattenberg 2026 bij Herinneringscentrum Kamp Westerbork met een oude foto van de barakken in Schattenberg op de achtergrond

Dit jaar is het 75 jaar geleden dat zo’n 3.000 Molukkers, KNIL-militairen (Koninklijk Nederlands-Indisch Leger) en hun gezinnen in kamp Westerbork werden ondergebracht. Voor een tijdelijk verblijf, zo was de bedoeling. De naam van het voormalige doorvoerkamp was veranderd in woonoord Schattenberg.

Langste bewoningsgeschiedenis

Op 22 maart 1951 arriveerden de eerste Molukkers in Schattenberg. Een dag eerder waren ze in Rotterdam aangekomen met het schip Kota Inten. Bij aankomst werden de mannen ontslagen uit militaire dienst. In totaal zouden in 1951 ongeveer 13.000 Molukkers naar Nederland komen, verspreid over twaalf overtochten.

Van terugkeer naar de Molukken kwam het niet. De laatste gezinnen vertrokken pas in 1971 uit Schattenberg. Hiermee is de Molukse bewoningsgeschiedenis de langste van kamp Westerbork.

Themajaar

Met het themajaar Schattenberg wil het Herinneringscentrum meer bekendheid geven aan de ‘andere geschiedenis’ van deze plek. Ook wil het de verbinding onderzoeken tussen de Holocaust en de gevolgen van de dekolonisatie – twee grote historische gebeurtenissen die hier samenkomen. Daarnaast is het een volgende stap om een plek van waarde te ontwikkelen voor de Molukse gemeenschap, met ruimte voor herdenkingen en andere activiteiten.

Tentoonstelling Maria Austria was hier

In Maria Austria was hier worden foto’s uit haar werk gepresenteerd: de Schattenbergfoto’s, foto’s uit de Tweede Wereldoorlog en zijn nasleep, en muziek- en theaterfoto’s. Daarnaast vertellen projecties de geschiedenis van twee families: de Joodse familie Oestreicher met als hoofdpersoon Maria Austria, én de Molukse familie Wairata, met als hoofdpersoon Otto.

De tentoonstelling Maria Austria was hier - In Schattenberg, voorheen kamp Westerbork is vanaf 19 februari 2026 in Herinneringscentrum Kamp Westerbork te bekijken.

Meer info over de tentoonstelling
Foto van een vlag in een vitrine in de fototentoonstelling Maria Austria was hier

Themarondleidingen

Loop mee en luister naar de bijzondere verhalen van oud-kampbewoners over deze geschiedenis. Een educatief medewerker van het Herinneringscentrum en een voormalig bewoner nemen u op het voormalig kampterrein mee terug in de tijd van het Molukse woonoord.

Houd onze agenda in de gaten voor aankomende rondleidingen
Foto van een oud-bewoner van voormalig woonoord Schattenberg die een rondleiding geeft aan een groep bezoekers

Vernieuwing

In de vernieuwingsplannen van het Herinneringscentrum vormt de Molukse bewoningsgeschiedenis op zowel het kampterrein als in het museum een belangrijk onderdeel. Zo blijven de verhalen ook verteld worden aan toekomstige generaties.

De vernieuwing van kamp Westerbork

Lees meer over de vernieuwingsplannen