Westerbork - Sobibor

Deze tentoonstelling is te zien van 02 juli tot en met 01 september
Westerbork - Sobibor

In het oosten van Polen, vlakbij de grens met Oekraïne en op 80 kilometer van de stad Lublin, lag het vernietigingskamp Sobibor.

In anderhalf jaar tijd werden tenminste 170.000 Joden uit verschillende landen in de gaskamers van Sobibor vermoord. Van hen kwamen 34.313 uit Nederland. Vanaf 3 mei 1942 kwamen de transporten met de regelmaat van de klok binnen. Tussen 2 maart en 20 juli 1943 reden 19 treinen vanuit kamp Westerbork naar Sobibor.

Moord
De hele organisatie in het kamp, de fraaie aanblik van de barakken met gordijnen voor de ramen, de toespraak van de SS, het was allemaal façade om de gevangenen gerust te stellen. Tot op het laatste moment werd dit systeem van de valse hoop in stand gehouden, het moment dat men naar Lager 3 ging om ‘gedoucht’ te worden. Hier werden mannen, vrouwen en kinderen door vergassing om het leven gebracht. Uitlaatgassen van een zware motor werden door buizen de gaskamers ingeblazen.

Westerbork-Sobibor
Uit Westerbork vertrokken in de periode 2 maart 1943 tot en met 20 juli 1943 19 transporten naar Sobibor met in totaal 34.313 Joden. Op een enkele uitzondering na werden zij allen direct na aankomst vergast. Een aantal mannen en vrouwen werd in Sobibor tewerkgesteld. Twee van hen overleefden de opstand. Ongeveer 1.000 Joden uit Nederland werden vanuit Sobibor tewerkgesteld in andere kampen, zoals het turfkamp Dorohucza, in Lublin-Majdanek of Alter-Flugplatz. Van hen overleefden 13 vrouwen en 3 mannen.

De opstand
In de zomer van 1943 besprak een klein groepje gevangenen de mogelijkheid van een opstand te bespreken. Het plan werd serieus toen in september 1943 krijgsgevangen Sovjetsoldaten in het kamp aankwamen en een luitenant, Alexander Petsjerski, zich bij de opstandelingen aansloot. Onder zijn leiding ontstond een vluchtplan. Het doel was zoveel mogelijk gevangenen gelijktijdig te laten uitbreken.Op 14 oktober 1943 begon de opstand met het neerschieten van enkele bewakers en 12 SS’ers. In de verwarring die daardoor ontstond konden 365 gevangenen wegkomen. Slechts 47 overleefden de oorlog, waaronder de Nederlanders Ursula Stern en Selma Wijnberg.

Na de opstand maakte de SS het kamp met de grond gelijk en werd het terrein beplant met bomen. Alle sporen moesten worden uitgewist. Kort na het eerste Sobibor-proces in 1966 kwam er een monument, waaronder de ‘asheuvel’.

Expositie
In de expositie Westerbork – Sobibor staat een maquette van het kamp centraal, die wordt toegelicht en uitgediept met foto- en tekstbanieren. Rode draad vormen persoonlijke koffers met voorwerpen, documenten en videoportretten.

De tentoonstelling is tot 1 september te zien en ook te huur als mobiele expositie

  • European Heritage Label
  • Unesco

Bezoek Kamp Westerbork

Hoe bereik je Herinneringscentrum Kamp Westerbork? Klik hier voor meer informatie over vervoersmogelijkheden en de bereikbaarheid.

Logo van Herinneringscentrum Kamp Westerbork