• Jodenvervolging

Tijdlijn Jodenvervolging

DUITSLAND

1933

Joodse ambtenaren worden ontslagen

Joodse kunstenaars en journalisten mogen hun beroep niet meer uitoefenen

1935

15 september

Hitler kondigt de Neurenberger rassenwetten af: Joden mogen in Duitsland niet meer met niet-Joden trouwen

1938

Joodse artsen en advocaten mogen alleen nog Joden behandelen/bijstaan. Ze moeten zich dan Krankenbehandler, resp. Konsulent noemen

9 november

Reichskristallnacht. Hitler en Goebbels besluiten tot een georganiseerde pogrom. Tientallen synagogen worden aangestoken, duizenden winkels kort en klein geslagen en geplunderd. Mishandeling, beroving en het doden van Joden. ± 30.000 worden naar een concentratiekamp gebracht

november/december

Joodse ondernemingen worden ‘geariseerd’. Vermogen Duitse Joden wordt geblokkeerd

1939/1940

In bezet Polen begint de terreur tegen de Joodse bevolking, o.a. door gedwongen massale evacuaties en het vormen van ghetto’s

NEDERLAND

1940

1 juli 1940

Joden moeten de luchtbescherming verlaten

5 augustus 1940

Verordening ter vermijding van het kwellen van dieren bij het slachten

6 september 1940

De secretarissen-generaal van de departementen beloven geen Joden meer in overheidsdienst te benoemen

5 oktober 1940

Overheidspersoneel moet Ariërverklaring tekenen

22 oktober 1940

Joodse ondernemingen moeten zich melden bij de Wirtschaftsprüfstelle

21 november 1940

Aankondiging gaat uit, waarbij Joden uit hun overheidsfuncties worden ontheven

1941

9 januari 1941

Bioscopen voor Joden verboden

10 januari 1941

Registratieplicht voor Joden

5 februari 1941

Artsen moeten opgeven of zij van Joodse bloede zijn

11 februari 1941

Joden mogen niet meer naar de universiteit

13 februari 1941

Vorming van de Joodse Raad voor Amsterdam

22 en 23 februari 1941

Razzia’s in Amsterdam

27 februari 1941

Joden mogen niet meer als bloeddonor optreden

12 maart 1941

Bedrijven van Joden worden in beslag genomen

15 maart 1941

Joden moeten hun radio’s inleveren

31 maart 1941

Oprichting van de Zentralstelle für jüdische Auswanderung

1 april 1941

Café’s voor Joden verboden

11 april 1941

Eerste nummer van Het Joodsche Weekblad

1 mei 1941

Joden mogen maar beperkt werkzaam zijn in vrije beroepen

4 juni 1941

Bewegingsvrijheid van Joden beperkt

11 juni 1941

Razzia’s op Joden in Amsterdam

8 augustus 1941

Joden moeten hun geld inleveren. Giro- en banksaldi en effecten moeten overgebracht worden naar Lippmann, Rosenthal & Co

1 september 1941

Joodse kinderen moeten naar aparte scholen

11 september 1941

Razzia’s op Joden in Enschede: overgebracht naar Mauthausen

15 september 1941

Zwembaden, parken, bibliotheken, dierentuinen, schouwburgen, musea, markten en andere openbare plaatsen worden voor Joden verboden

7-8 oktober 1941

Razzia’s op Joden in de Achterhoek, Arnhem, Apeldoorn en Zwolle

22 oktober 1941

Joden mogen geen lid meer zijn van verenigingen

7 november 1941

Joden mogen zonder toestemming niet meer reizen of verhuizen

5 december 1941

Alle buitenlandse Joden in Nederland moeten zich voor ‘emigratie’ laten registreren.

1942

1 januari 1942

Joodse mannen worden opgeroepen voor kampen van de Rijksdienst voor de Werkverruiming in Noord- en Oost-Nederland

Joden mogen geen niet-Joods huishoudelijk personeel meer hebben

9 januari 1942

Openbaar onderwijs voor Joden verboden

10 januari 1942

Eerste Joden vertrekken uit Amsterdam naar Joodse werkkampen

17 januari 1942

Zaanse Joden moeten naar Amsterdam verhuizen; begin van de concentratie van Joden in Amsterdam

23 januari 1942

Autorijden voor Joden verboden

Persoonsbewijzen voor Joden moeten van een J voorzien zijn

25 maart 1942

Joden mogen niet meer met niet-Joden trouwen. Buitenechtelijke seksuele omgang met niet-Joden zal zwaar gestraft worden

26 maart 1942

Huisraad in woningen van Joden mag niet worden verwijderd

24 april 1942

Een groot aantal Joodse slagerijen moet sluiten

29 april 1942

Invoering van de Jodenster in Nederland

12 mei 1942

Joden mogen geen rekening meer hebben bij de giro

21 mei 1942

Joden moeten hun sieraden, zilver, etc. inleveren bij Lippmann, Rosenthal & Co

29 mei 1942

Joden mogen niet meer vissen

5 juni 1942

Volledig reisverbod voor Joden

12 juni 1942

Joden mogen geen groenten meer in niet-Joodse winkels kopen

Joden dienen fietsen en andere voertuigen in te leveren

Alle sportbeoefening wordt voor Joden verboden

26 juni 1942

Polizeilicher Arbeitseinsatz voor Joden tot 40 jaar in Duitsland

30 juni 1942

Joden mogen na 8 uur ’s avonds niet meer op straat zijn

6 juli 1942

Telefoneren voor Joden verboden

Joden mogen niet meer bij niet-Joden op bezoek

Joden mogen in niet-Joodse winkels alleen tussen 15.00 en 17.00 uur kopen

14 juli 1942

Razzia in Amsterdam

15 juli 1942

Eerste transport vanuit kamp Westerbork

Huizen die verlaten zijn, worden door de Duitsers leeggehaald

17 juli 1942

Joden mogen alleen tussen 3 en 5 uur ’s middags winkelen

31 juli 1942

Joden mogen niet meer in kapsalons komen

Augustus 1942

Gehele maand razzia’s

8 september 1942

In Den Haag mogen Joden niet meer op banken zitten

15 september 1942

Studieverbod voor Joodse studenten

2 en 3 oktober 1942

Razzia’s op Joodse werkkampen

Gezinnen worden thuis gearresteerd en ook naar Westerbork gebracht

Herfst 1942

Er worden niet langer oproepen verzonden; Joden worden onverwacht van huis gehaald

Verzamelcentrum: Hollandsche Schouwburg

1943

26 januari 1943

Patiënten Apeldoornsche Bosch in één transport naar Auschwitz

26 mei 1943

Razzia in Amsterdam-centrum. Duizenden naar Westerbork

20 juni 1943

Razzia in Amsterdam-Zuid en -Oost. Duizenden naar Westerbork

29 september 1943

Laatste grote razzia in Amsterdam. Ook Joodsche Raad naar Westerbork

Voorjaar/herfst 1943

Maatregelen tegen gemengd gehuwde Joden worden beraamd. Gesteriliseerden worden van een groot aantal beperkende bepalingen ontslagen

1944

2 februari 1944

Groep Portugese Joden wordt naar Westerbork gebracht

Maart 1944

Razzia op gemengd gehuwden in Amsterdam

13 september 1944

Laatste transport uit Westerbork

  • European Heritage Label
  • Unesco

Bezoek Kamp Westerbork

Hoe bereik je Herinneringscentrum Kamp Westerbork? Klik hier voor meer informatie over vervoersmogelijkheden en de bereikbaarheid.

Logo van Herinneringscentrum Kamp Westerbork