102.000 Namen Lezen

Op 27 januari 2020 is het 75 jaar geleden dat het vernietigingskamp Auschwitz werd bevrijd. Wereldwijd wordt op die dag de moord op 6 miljoen Joden herdacht. 102.000 van hen kwamen uit Nederland. Evenals de uit Nederland weggevoerde Sinti en Roma kwamen ze naamloos om in Auschwitz, Sobibor, Theresiënstadt, Bergen-Belsen en al die andere verschrikkelijke oorden. 102.000 maal de moord op een uniek mens, met een naam en een gezicht.

Om al deze slachtoffers te herdenken, organiseert Herinneringscentrum Kamp Westerbork eind januari 2020 voor de vierde keer 102.000 Namen Lezen. Het noemen van hun namen laat zien dat 102.000 geen getal is, maar dat het om 102.000 keer een vader, een moeder, een oma, een broer, een nicht, een vriend gaat.

Het lezen van de namen klinkt gedurende zes dagen en vijf nachten, 116 uren achtereen op de plek waar de treinen naar de vernietigingskampen vertrokken. De namen worden in alfabetische volgorde genoemd, van hen die in Nederland werden geboren, maar ook van de Joodse vluchtelingen uit met name Duitsland. Gelezen wordt steeds de voornaam, de familienaam en de leeftijd van ieder slachtoffer. Dit op basis van gegevens van de database Een Naam en Een Gezicht.

Je kunt het Namen Lezen dag en nacht volgen en we zoeken nog voorlezers. Zou jij ook graag een aantal namen lezen? Dan kun je je vanaf 16 september hiervoor aanmelden bij Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Eerder aanmelden is niet mogelijk.

Houd onze website in de gaten voor meer informatie.

Monumentaal namenboek
Herinneringscentrum Kamp Westerbork heeft afgelopen jaren opnieuw onderzoek gedaan naar de namen en leeftijden van alle uit Nederland weggevoerde en vermoorde Joden en Sinti en Roma. In januari 2018 verschenen ze in een gedrukt monument: het namenboek De 102.000 Namen. Het boek, dat is uitgegeven door Boom Uitgevers in Amsterdam, telt 2.100 bladzijden. De 102.000 Namen kost € 75,00 (exclusief verzendkosten) en is te bestellen per e-mail. Vrienden van het Herinneringscentrum betalen € 60,00.

De beeldentuin

In de tuin naast het museum van Kamp Westerbork staan verschillende beelden. Een aantal is van een grote afstand al te zien. Alle kunstwerken hebben een bijzondere betekenis. 

Bevroren Tranen 
Bevroren Tranen een beeld van kunstenares en oud-verzetsstrijdster Truus Menger. De namen die op één van de twee glazen tranen staan gegraveerd, zijn van Joodse en Sinti-kinderen die werden gedeporteerd uit kamp Westerbork. Het beeld is geïnspireerd op het lied Bevroren tranen van zanger en tekstdichter Maarten Peters dat is opgedragen aan Truus Menger. Ze heeft op haar beurt een beeld naar dit lied gemaakt. De titel Bevroren Tranen is ontleend aan een gedicht van de Italiaanse dichter Dante Alighieri uit de vroege 14de eeuw over zijn reis door de hel. In dit verhaal is het verdriet zo groot dat het zich niet meer kan uiten; zelfs de tranen zijn bevroren. 

Jerusalem Stone
Deze steen, gehouwen uit de heuvels bij Jerusalem, is een geschenk van de staat Israël. Het gedenkteken is op 3 maart 1993 onthuld door de toenmalige Israëlische president Chaim Herzog, in aanwezigheid van koningin Beatrix. Een dergelijke steen werd ook in Auschwitz en in Bergen-Belsen geplaatst. De Jerusalem Stone is geplaatst ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de naziterreur en kamp Westerbork. De steen is voorzien van de Bijbeltekst '…en mijn smart staat mij bestendig voor ogen' (Psalm 38 vers 18). 

Luisteren naar de Vrijheid
Sinds 14 november 2014 staat het kunstwerk Luisteren naar Vrijheid in de beeldentuin van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. De sculptuur van cortenstaal is door Maria Koijck in opdracht van de provincie Drenthe gemaakt ter gelegenheid van Start van de Viering van de Nationale Bevrijding 2014, en stond op de Kop van de Vaart in Assen. De zes meter hoge schelp is een schenking van de provincie Drenthe aan het Herinneringscentrum ‘om bij te dragen aan de bewustwording’, aldus de toenmalige commissaris van de koning, Jacques Tichelaar. ‘Dit kunstwerk symboliseert voor ons de waarde van vrijheid.’

Werkman-poort
De Groninger kunstenaar René de Boer maakte tussen 1995-1998 een monumentale hemelpoort als een eerbetoon aan de op 10 april 1945 door de nazi’s bij Bakkeveen vermoorde Groninger drukker en beeldend kunstenaar Hendrik Nicolaas Werkman. Voor zijn vier meter hoge metaalplastiek werd de beeldhouwer uit Usquert geïnspireerd door een druksel van Werkman zelf. Deze meerkleurendruk maakte hij in april-mei 1942 in opdracht van de half-ondergrondse uitgeverij De Blauwe Schuit bij een sonnet van Martinus Nijhoff met als titel Bij het graf van den Nederlandschen onbekenden soldaat.

Het kampterrein

Op drie kilometer van het Herinneringscentrum ligt het voormalige kampterrein. In 1971 werden de laatste barakken van kamp Westerbork afgebroken. De historische plek was daardoor nauwelijks meer herkenbaar. Om hier verandering in te brengen is het terrein sinds de jaren negentig opnieuw ingericht. Zo geven taluds en reconstructies de oorspronkelijke grootte en plaats van een aantal barakken aan.

Oude paden en wegen zijn opnieuw aangelegd. Op de appèlplaats staan De 102.000 stenen: voor elke vermoorde gedeporteerde een. Op het kampterrein geeft het Nationaal Monument Westerbork op indringende wijze de essentie van kamp Westerbork weer. De Jerusalem Stone, de Tekens in Westerbork en het Verzetsmonument, Markering Schattenberg zijn herinneringen aan de gelaagde geschiedenis van deze plek.

Met de terugplaatsing van Barak 56, in het voorjaar van 2014, startte de herinrichting van het kampterrein met originele elementen. De oorspronkelijke woning van de kampcommandant is zichtbaar gemaakt en staat nu onder een glazen stolp. Het gebouw uit 1939 is het enige overgebleven bouwwerk uit deze tijd en staat symbool voor de naziterreur. 

Goederenwagons
In april 2015 zijn twee gerestaureerde wagons teruggeplaatst op het kampterrein. De goederenwagons staan op de Rampe, de plaats in kamp Westerbork waar de treinen tijdens de oorlog naar de vernietigingskampen in het oosten vertrokken. Uit de wagons klinken De Gesproken Namen, als audio monument voor alle vanuit Nederland gedeporteerde mensen. De trein, in het bijzonder de wagon, is een symbool van de Jodenvervolging. De twee wagons zijn gebouwd vóór 1945. Hiervan is bekend dat ze allemaal zijn ingezet door de nazi’s om gevangenen en militairen te vervoeren.

 

 

Organisatie

Herinneringscentrum Kamp Westerbork geeft op actieve en dynamische wijze inhoud aan de zingeving van de historische plek van kamp Westerbork. Hierin staat het persoonlijke verhaal centraal: kamp Westerbork is het verhaal van de moord op één mens, en dat 102.000 keer: Het wil vernieuwend zijn in de middelen en vormen om de herinnering hieraan levend houden en van een actuele betekenis voorzien. Daarmee wil Herinneringscentrum Kamp Westerbork zich ontwikkelen tot een internationaal kenniscentrum over erfgoed van de oorlog, in het bijzonder van de Jodenvervolging.

ANBI
Doordat Herinneringscentrum Kamp Westerbork door het ministerie van Financiën als een ANBI is aangewezen, zijn schenkingen geheel vrijgesteld van successie- en schenkingsrecht. De invoering van de Geefwet heeft ertoe geleid dat de Algemeen Nut Beogende Instellingen een publicatieplicht hebben.

Herinneringscentrum Kamp Westerbork
Oosthalen 8
9414 TG Hooghalen
0593 - 592600
info (@) kampwesterbork.nl
RSIN: 63.44.318

Missie
Herinneringscentrum Kamp Westerbork wil het voormalig kampterrein en de sporen in het landschap die herinneren aan de gelaagde geschiedenis van dat kamp, alsmede de collectie die het bronmateriaal over deze geschiedenis vertelt en illustreert in stand houden, beheren en op een hedendaagse manier presenteren aan een breed publiek. Op die manier draagt het Herinneringscentrum bij aan de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog in het algemeen en de holocaust in het bijzonder, waar reflectie, zingeving en historische verdieping onderdeel van uitmaken.

Meer informatie over het Herinningscentrum
Het wezen van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork
Jaarverslag 2017
Jaarrekening 2017
Samenstelling van de organisatie

Medewerkers van het Herinneringscentrum vallen onder het CAO Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening. Het beloningsbeleid voor bestuurders (RvT en RvA) is niet van toepassing. Zij ontvangen enkel reiskostenvergoeding. De leden van de Raad van Toezicht en van de Raad van Advies ontvangen geen vacatiegeld en kunnen alleen gemaakte onkosten vergoed krijgen.

Vacatures en vrijwilligerswerk

Ben je op zoek naar werk of vrijwilligerswerk? Houd dan deze pagina goed in de gaten. We plaatsen hier regelmatig vacatures.

Herinneringscentrum Kamp Westerbork is een actieve en sterk op educatie gerichte instelling waarin de bezoeker centraal staat. Het museum wordt jaarlijks door ruim 170.000 mensen bezocht. Voor een goed en publieksgericht functioneren is een verzorgde presentatie wezenlijk. Dit geldt niet alleen voor de aanblik van het museum en het kampterrein maar evenzeer voor de informatieverstrekking aan de bezoekers. Bij het Herinneringscentrum werken ongeveer veertig mensen en zijn circa tachtig vrijwilligers actief. Bekijk hieronder onze vacatures.

Vrijwillige medewerker techniek

Vrijwillige Servicemedewerker ICT

Vrijwillige medewerker onderhoud terrein

Medewerker museumcafé

 

 

  • European Heritage Label
  • Unesco

Bezoek Kamp Westerbork

Hoe bereik je Herinneringscentrum Kamp Westerbork? Klik hier voor meer informatie over vervoersmogelijkheden en de bereikbaarheid.

Logo van Herinneringscentrum Kamp Westerbork